VERSTERKERS & LUIDSPREKERS

 

Luidsprekers

De techniek van een speaker

Speakers bevatten een of meer luidsprekers (of conussen). Deze zorgen ervoor dat het elektrische signaal van je versterker wordt omgezet in geluid. Luidsprekers hebben een beperkt frequentiebereik, daarom hebben speakers er vaak meerdere in een box zitten. Ze vullen elkaar aan. Er zijn drie verschillende luidsprekers: de woofer (lage tonen), de tweeter (hoge tonen) en de mid-range speaker (het tussenliggende gebied).

Om het signaal van je versterker uit de verschillende luidsprekers te laten komen, moet het eerst worden gescheiden. Dat gebeurt met een filter. Wanneer een box n filter heeft, is het een tweeweg-speaker. Een drie- of vierweg-speaker hebben meerdere filters.

Sommige speakers bevatten een basreflex-poort. Deze zorgt ervoor dat er minder energie verloren gaat. Het rendement wordt hoger en vooral lage tonen kunnen beter worden weergegeven. Vooral bij kleinere speakers is dat ideaal, want deze hebben nog wel eens moeite met de basklanken.

Verschillende soorten speakers

Speakers zijn in te delen in vier verschillende soorten:

Compacte speakers: klein, handig voor kleine ruimten en onopvallend, maar ze hebben soms moeite met lage tonen en kunnen moeilijk een grote ruimte met geluid vullen.

Staande of Zuil luidspeakers: groot, ze kunnen geluid over een langere afstand verplaatsen en gaan over het algemeen beter om met lage tonen. De boxen zijn echter moeilijk uit het zicht te plaatsen.

Surround speakers: een set bestaat uit een aantal boxen (2, 5, 6, 7) en een subwoofer. Met het aantal boxen wordt een driedimensionaal geluid gecreerd. Deze systemen zijn relatief duur, omdat je meerdere boxen moet aanschaffen. Er zijn ook goedkope modellen, maar de kwaliteit van deze exemplaren laat vaak te wensen over.

Subwoofers: Een vreemde eend in de bijt, want een subwoofer brengt alleen lage tonen voort en is dus alleen te gebruiken in combinatie met andere boxen. Vaak wordt gezegd dat het niet uitmaakt waar je de subwoofer in een kamer plaatst, maar experts raden aan het tussen de twee frontspeakers te plaatsen.

Speakers plaatsen

Om optimaal van je speakers te genieten, moet je ze op de juiste plaats neerzetten. Experts raden aan om compacte luidsprekers op oorhoogte neer te zetten of op te hangen. Daarbij is het verstandig om de speakers vrij te zetten van muren. Dat geldt ook voor de achterkant. Een box heeft namelijk ruimte nodig om zijn klanken voort te stuwen.

Een subwoofer is minder plaatsingsgevoelig, maar ook deze heeft zijn ruimte nodig. Sommige bedrijven zeggen dat deze overal geplaatst kan worden, desnoods onder de bank. Dat is niet waar. De beste plaats voor een subwoofer is tussen de voorste speakers.

Voor surroundsystemen zijn verschillende opstellingen.

versterkers

In principe is het RMS vermogen van een versterker ook gelijk het maximale vermogen, dit in tegenstelling tot luidsprekers.
Dit verklaard tevens waarom je op een luidspreker van bijvoorbeeld 100 W RMS een versterker van 200 W RMS aan kunt sluiten.
Het maximale vermogen van een versterker is afhankelijk van de maximale uitgangsspanning, de maximale uitgangsstroom en de aangesloten impedantie, een goede versterker kan deze maximale waarden continu leveren.

Als je kijkt naar de specs. van LAb Gruppen dan zie je ook dat het opgenomen vermogen lager is dan het afgegeven RMS vermogen, iets wat in principe nooit zou kunnen.
Wat wel kan is dat de impedantie van de aangesloten speakers bij sommige frequenties lager is dan opgegeven, hierdoor trekt deze meer stroom en als de voeding en eindtrap dit aankan, bij een goede versterker is dit meestal geen probleem, zal de versterker dan ook meer vermogen leveren.
Het kortstondige vermogen wordt dan ook niet uit het net maar uit de bufferelco's van de voeding onttrokken.


Het maximale vermogen wat een versterker kan leveren is totaal niet relevant. Je kan het bepalen door te kijken naar de spanning op de voedingsrailsen -> U^2/R=max vermogen bij clip daarom is het niet relevant omdat de versterker volledig is opengestuurd en dus clipt. Alleen B-merk fabrikanten geven het maximale vermogen op als verkoop argument. Voor een iedere andere versterker geld:
wortel 2 x rms vermogen = max vermogen.

Watts zijn watts en het maakt niet uit of het vermogen in een belasting moet van 4 of van 8 ohm. Wel is het zo dat bij 4 ohm belasting de voeding van de versterker meer stroom moet kunnen leveren dan bij 8 ohm. Kun je dus voldoende geluidsdruk uit je luidspreker krijgen bij 50 watt toegevoerd vermogen dan moet je weten wat de impedantie van je luidspreker is om te kunnen beoordelen of de versterker bij die belasting voldoende vermogen kan leveren. De luidsprekers die jij gebruikt zijn 4 ohm nominaal en als die versterker dan ook bij die belasting 60 watt per kanaal kan leveren zou dat voldoende kunnen zijn. Zie voor wat de keuze van dat vermogen betreft mijn vorige bericht.

Met het kunnen leveren van voldoende stroom wordt bedoeld dat de versterker ook bij lage impedanties voldoende vermogen kan leveren. Nemen we even als uitgangspunt dat de luidspreker aan 50 watt voldoende heeft dan zie je dat de stroom bij 50 watt uitgangsvermogen en 8 ohm belasting 2,5 ampère is. Voor 50 watt bij 4 ohm geldt afgerond 3,5A. Anders gezegd: de voeding van de versterker moet dan in staat zijn om ongeveer 1 ampère boven de 2,5 ampère te kunnen leveren. Vaak vind je bij de specificaties of de versterker dat kan. Niet zelden kan een versterker wat meer leveren bij 4 dan bij 8 ohm.

Het maximum dat een versterker kan halen is bijna het dubbele vermogen maar dan moet de voeding in staat zijn om ook de bijna dubbele hoeveelheid stroom te kunnen leveren ten opzichte van de stroom die nodig is voor een 8 ohm belasting. Het maximaal haalbare vermogen voor een versterker met een inwendige weerstand van laten we zeggen 0,1 ohm is dan bij die 4 ohm belasting 97,6 watt afgerond. Een precieze verdubbeling haal je niet omdat in de inwendige weerstand in de 4 ohm situatie verhoudingsgewijs meer vermogen wordt opgenomen dan in de 8 ohm-situatie en er bestaan geen versterkers die 0 ohm inwendige weerstand hebben. Versterkers die dit huzarenstukje kunnen leveren zijn overigens schaars. Verreweg de meeste versterkers halen bij 4 ohm niet veel meer dan zo’n 1,5 keer het vermogen dan ze bij 8 ohm kunnen leveren. Er zijn trouwens ook versterkers die stroombegrenzing bezitten. Dan kan het zijn dat het afgegeven vermogen bij 4 ohm lager is dan bij 8 ohm. In dit geval is het belangrijk om daar op te letten.

Nog belangrijker dan het voorgaande is om te weten of de versterker zoveel vermogen kan afgeven om de luidspreker voldoende sterk de allerluidste muziekpassages te laten weergeven. Dat kun je globaal zo bepalen maar dat trefzeker in getallen vatten is onmogelijk omdat een 4 ohm luidspreker gezien het impedantie verloop nooit bij elke voorkomende frequentie 4 ohm is. Dat wisselt en soms wisselt dat sterk en kan de waarde makkelijk onder de 4 ohm komen. Als dat in het gebied zit waar er in de muziek alleen maar weinig energierijke boventonen zitten, is het niet zo erg dat de impedantie daar laag is. In dat gebied hoeft de versterker immers nooit substantieel vermogen te leveren. Maar kijk je in de frequentieband waar de meeste energie in de muziek zit (het klein en eenmaal gestreept octaaf: zeg ongeveer van 131 tot 523 hertz) dan moet de versterker in staat zijn bij die impedantie wel flink vermogen kunnen leveren. Verder zijn er nog wel wat meer factoren die een aardig woordje meespreken bij het goed kunnen bepalen van het benodigde versterkervermogen: denk hierbij aan de grootte van het vertrek en de mate waarin de stoffering demping uitoefent. Ook bestaat er nogal wat verschil in opvatting hoe hard het moet kunnen en daar komt dan nog bij dat niet iedereen even ver van de luidsprekers af zit. Er zijn genoeg redenen om een en ander aan de hand van de praktijk goed uit te proberen moeilijker word het als je in de winkel met een aukoustische ruimte een gelijkenis moet treffen met het thuis front.

Om dus een heel lang verhaal kort te houden, moet je in werkelijkheid kijken wat de versterker uit het lichtnet (220volt) snoept in hoeveelheid Watt, dit is dus niet het aantal Watts wat de versterker levert aan de luidsprekers maar het opgenomen vermogen uit ons 220 volt lichtnet, hoe hoger dit getal is hoe meer de versterk kan geven aan de luidsprekers, natuurlijk spelen daarbij ook de waarde van de voedings elko's een rol, hoe groter de waarde van deze potten zijn, hoe meer reserve de versterker kan opbouwen ! een mooi praktijk voorbeeld 650 watt opgenomen vermogen is ca. min/max 100 a 120 watt aan zuiver afgegeven vermogen, alles wat meer word opgegeven door de fabrikant zit tegen de clip of wel de vervormings grens aan en is niet meer dan allemaal opgegeven bedrog !

Vergeet ook niet dat de matching tussen versterker en luidspreker ook zeer belangrijk is', je kan een versterker hebben ook al is hij nog zo goed; bijvoorbeeld een mooie zware Vincent geheel met cmos preamps en voorzien van allerlei toeters en digitale register tabellen doch dit merk kan absoluut niet met alle luidspreker merken overweg, de krachtpatser Sansui BA-5000 die hieronder staat afgebeeld d.e.t kan dit redelijkerwijs wel. 

AMP. versterkers

audio research buizen versterkertje :-)                                          Vincent SV-238 niet de makkelijkste versterker maar een beest als hij matched !

                                                       Nakamichi Pa-7 van buiten en van binnen een brok dynamiet !

 BS-1602 Pa versterker levert 2x 800 Watts RMS per kanaal maar liefst 12 elkos van 15.000Uf doen hun werk.

 

Magnat studio Home

 

Als het effe meer kan 24x To-3 transistoren 800 watts pro-channel

naar huis

naar huis

Als het effe meer kan 24x T0-3 transistoren 800 watts pro-channel